Zusammenfassung der Ressource
ERLIEBE-UNITATEAK ESKEMA
- Kanpo Depresioak
- GUADALQUIVIRREKO SAKONUNEA
- FORMA
- Buztinak nagusi direnez, erliebea
landazabal pixka bat uhinduz osatuta
dago. Eta horizontala da.
- MATERIALA
- Buztina, kareharri eta itsas
margaz osatuta dago.
- ¿NOIZ SORTU ZEN?
- Mendikate Betikoekiko paralelo da, eta
haien, Sierra Morenaren eta Ozeano
Atlantikoaren artean dago.
- EBROKO SAKONUNEA
- ¿NOIZ SORTU ZEN?
- Pirinioekiko paralelo da, eta mendikate horrek, Iberiar
sistemak eta Kataluniako kostaldeko mendikateak
ixten dute sakonunea.. Eta horizontala da.
- MATERIALA
- Itsasoko eta kontinenteko materialak
ditu,
- Hauek, era askotako erliebe-formak sortzen ditu,
gogortasunaren eta klimaren lehortasunaren
arabera:
- Sakonunearen erdialdeko estratuak
- FORMA
- Estratu horizontalak dira.
- MATERIALA
- Kareharri gogorrekin buztin, marga
eta igeltsu bigunak txandakatzen dira.
- UNITATE NAGUSIAK
- Kareharria dagoen lekuetan,
mahaiz edo goi-lautadaz osatutako
erliebeak eratzen dira; material
biguna dagoenetan, berriz,
badlands deritzenak, eremuen
lehortasunagatik.
- Pirinioen eta Iberiar sistemaren
mendi-magalak edo hegalak
- MATERIALA
- Konglomeratuz osatuta
daude; hau da, erliebe
menditsuetatik ibaiek
garraiatutako material lodi
eta gogorrez.
- UNITATE NAGUSIAK
- Riglosko mailoak, eta
Huescako eta Barbastroko
mendi-hobiak.
- FORMA
- Makurdura arinekoak dira.
- Kanpo Mendilerroa
- KATALUNIA KOSTALDEKO MENDIKATEA
- FORMA
- Berrogei kono baino gehiagoko eremu
bolkanikoa da, eta failek bereizten dute
Pirinioetatik.
- MATERIALA
- Iparraldeko zatia material paleozoikoz osatuta dago; Alpetar orogenian
altxatutako Katalunia-Balearretako antzinako mendigune hertziniarren
hondarrez, Hegoaldeko zatia Alpetar orogenian tolestutako kareharrizko lur
sekundarioz dago osatuta.
- UNITATE NAGUSIAK
- Mendikateak bi lerro ditu: bata, kostarekiko paralelo, garaiera txikikoa (Altos del
Garraf}; bestea, barnealdean, garaiagoa (Montseny, Montserrat). Itsasertz-
aurreko luzeratako sakonune edo fosa tektoniko batek bereizten ditu biak.
- ¿NOIZ SORTU ZEN?
- Era tertziarioan eta kuaternarioan
sortu zen.
- EUSKAL MENDIAK
- MATERIALA
- Pirinioaurreak luzatzen
dituzte gehienbat.
Horrenbestez,
kareharrizko arrokak dira
(Paleozoikoak).
- FORMA
- forma leunak eta altitude
moderatua dituzte.
- UNITATE
NAGUSIAK
- Mendilerro garaienak
Aralar eta Gorbea dira.
- MENDIKATE BETIKOA
- Mendikate Betikoak sakonunez bereizitako bi
mendi-sistemak egituratzen dituzte.
- SAKONUNE INTRABETIKOA
- MATERIALA
- Material tertziarioekin bete zeN.
- UNITATE NAGUSIAK
- Klimaren
lehortasunagatik,
badlands- paisaia eratu
zen.
- MENDIKATE SUBBETIKOAK
- ¿NOIZ SORTU ZEN?
- Era Tertziarioan eratu ziren, itsasoak
fosa betikoan jaikitako material
sekundarioak tolestu zirenean. Afrikako
plaka eta Iberiar plaka hurbiltzearen
ondorioz..
- MATERIALA
- Material horietan,
gogorrak (kareharriak)
eta bigunak (margak)
txandakatzen ziren.
- UNITATE NAGUSIAK
- Mendikate horretako mendilerro
azpimarragarrienak Grazalema,
Ubrique eta Cazorla dira.
- MENDIKATE PENIBETIKOAK
- ¿NOIZ SORTU ZEN?
- Era Tertziarioan eratu ziren,
antzinako Mendigune
betiko-rifearra gaztetu zenean.
- MATERIALA
- Material
paleozoikoak ditu,
- UNITATE NAGUSIAK
- Erliebe horretako Sierra Nevadan daude
Iberiar penintsulako ;gailurrik garaienak:
Mulhacen -3479 m- eta Veleta mendiak.
- PIRINEOAK
- Pirinioek egitura konplexua dute.
(Erliebe askoz leunagoa da)
- ARDATZA EDO EREMU AXIALA
- ¿NOIZ SORTU ZEN?
- Antzinako Akitanian sortutako
mendigune hertziniarra da.
- MATERIALA
- Material
paleozoikoz
osatuta dago.
- FORMA
- Erliebe malkartsua
du, izotzaren
eraginaren ondorioz.
- UNITATE NAGUSIAK
- Eremu horretan daude
mendikateko mendi garaienak
(Maladeta mendiguneko
Aneto-3404 m-).
- PIRINIOAURREAK
- ¿NOIZ SORTU ZEN?
- Era Tertziarioko Alpetar orogenian eratu ziren,
Pirinioetako fosan jaikitako material sekundarioak
tolestu zirenean, eta eremu axialaren hegoaldean
daude.
- MATERIALA
- Kareharriz osatuta daude, eta
haien erliebea eremu axialekoa
baino leunagoa da, eta, gainera,
ez du hainbesteko garaierarik.
- FORMA
- Ardatzarekiko paralelo diren bi lerrotan
egituratzen dira: barnealdeko
mendilerroak eta kanpoaldeko
mendilerroak.
- ERDIALDEKO SAKONUNEA
- FORMA
- Luzea eta estua da, eta Pirinioaurreko
kanpoaldeko eta barnealdeko mendilerroak
bereizten ditu.